Web Tasarım

Web Tasarımı HTML Kodları ve Kullanımları:

1.1 Temel bileşenler: html, head, title, meta ve body

Web tasarımı yaparken bir WEB sayfasının ilk karşılaşacağımız standart bileşenleri şunlardır:

<html> ve </html> : sayfanın başlangıç ve bitişini belirtir.

<head> ve </head> : sayfanın başlık bilgileri 'title', 'meta' vs. buraya yerleştirilir.

<title> ve </title> : sayfanın içeriğinin ne olduğunun tanıtılmasında kullanılır. Sayfada görünmez ama Firefox ya da Internet Explorer bunu sayfayı tanımlamakta kullanır.

<body> ve </body> : sayfanın içeriğinin başlangıç ve bitişini belirtmekte ve sayfa hakkındaki genel tanımlamaları yapmakta kullanılır.

Yukarıdaki bu komutların, bir web sitesi içindeki sıraları aşağidaki gibidir. Bir yazı editörü (joe, pico, xedit, edit, notepad vs.) ile ilk örneğimizi yazarsak:

<html>
<head>
<title>Bir HTML Denemesi</title>
<meta name="description" content="html sayfası için bir kullanım örneği"> </head>
<body bgcolor=white>
'Bu sayfa inşa halindedir', ya da 'this page is under construction' web sitelerinde ille de olması gerektiği düşünülen saçma yazılardır. </body>
</html>

Aslında en basit web sayfası şöyle olabilir:

<html>
Benim neyim eksik?
</html>

sondaki '</html>' yi koymasak dahi www sitesi gosterici programı (Firefox, Opera, IE, ...) bunu bir HTML sayfası olarak yorumlayacaklardır.

Renkler, body, font, ve h1..h6

Önceki örnekte '<body color=white>' diye, aşağıdakinin basitlestirilmiş biçimini kullanmıştık:

Burada font ile kullanilan genel yazıların rengi,
bgcolor ile arkaplan rengi,
text ile tanımsız yazıların rengi,
link ile üzerine gelince el hareketi çekilen yazıların rengi,
vlink ile de seçilmis bağların rengi belirlenir.

renk belirtmek için o rengin İngilizce adı ya da RGB değerleri onaltılık sistemde verilir. RGB deki sıraya göre 00-FF arası üç değer kullanılır. Hepsi sıfır ise hiçbir renkten karıştırılmaz. hepsi FF ise her renk maksimum oranda kullanılır ve beyaz elde edilir.
Örneğin salt bir kırmızı #FF0000 ile elde edilir.

<font color=...> ve </font> arasındakı yazılar belirtilen renkte yazılır.

<h1> ve </h1> den <h6> ve </h6> ya kadar standard yazı tiplerinden biri seçilerek yazı yazılır. h1 ile belirtilenler h6 ile tanımlananlardan daha büyüktür.

örneğin:

<html>
<h1>Sayfa başlığı için uygun büyüklükte harfler</h1>
<h4>Bu harfler sanırım yazı için yeterliler</h4>
<h6> Gözleriniz bozuk değilse, ve her gün A vitamini alıyorsaniz bu yazı sizin için okunabilir olmalı.</h6>
</html>

Yazıları biçimlendirmek: kalın, yatık, ortalanmış, vs. ...

Önceki web tasarımı örneğinde <h1>, <h2>, ... ile yazıların büyüklüklerini ayarlamanın basit bir yolunu görmüştük. HTML web sayfamızın yazılarına biraz daha kişilik kazandırmak için aşağıdaki komutları da kullanabiliriz.

<b> ve </b> arasındaki yazılar koyu görünür.

<i> ve </i> arasındaki yazılar ise italik basılır.

<blink> ve </blink> arasındaki yazılar ise yanıp söner.

<center> ve </center> arasındaki yazılar ortalanır.

<pre> ve </pre> ile sınirlanan yazıların göruntüsünde ayarlama yapılmaz. Yani birden fazla boşluk varsa bunlar bir tane olacak şekilde azaltılmaz.

<p> paragraf başı yapmak için kullanılır.

<br> bir satır atlamak için kullanılır.

<hr> bir çizgi çeker.

Sayfada resim göstermek

En basit şekliyle, bir sayfaya resim koymak için aşağıdaki komut şu şekilde;

kullanılır.

Burada dosya-adı gösterilecek grafik dosyasının (png, gif ya da jpg tipinde) bulunduğu yer ve adıdır. Bağlanılan html sayfası ile aynı dizinde bulunan resimler için yer adı belirtmeye gerek yoktur.

Alt ile ise lynx kullanıcılarının görebileceği bir açıklama yazmış oluruz.

Align ile de resmin konumunu belirleriz.

Örneğin:

<img src=resim.gif align=right> ile resmin sağa yanaşık olarak çizilmesini sağlarız. 'right' yerine 'left', 'center', 'middle' gibi konum bildirici bir başka sözcük de kullanılabilir.

Ayrıca yukarıdakilere ek olarak 'border', 'width', 'height' belirteçlerini de <img ...... > içinde kullanabiliriz. Bunlardan 'border='i kullanarak resmin çerçevesini belirleriz; border=0 dersek hiç çerçeve çizilmez.

Width ve height ile resmin boyutlarını belirleyebiliriz. Bunlardan sadace birini verirsek, resmin boyutu orantılı olarak çizilecektir. Yani <img src=resim.gif width=300> demişsek, ve de resmimiz aslında 100 nokta genişliğinde 50 nokta yüksekliğinde idiyse, ekrana 300 nokta eninde ve 150 nokta yüksekliğinde çizilecektir. Her iki değeri de (width=... height=...) kullanmışsak, resmin oranını istediğimiz gibi değiştirmek mümkün olur.

Bu arada, sayfanın internetten indirilirken hızlı gösterilmesini istiyorsak, her resmin width ve height özelliklerini kullanmalıyız. Bu sayede browser (gösterici) programınız resimlerin yüklenmesini beklemeden çevrelerine yazıları yerleştirebilecektir.

Sayfanın hızlı geliyor gibi görünmesini sağlamanın bir yolu da 'lowsrc' belirtecini <img .....> içinde kullanmak. Web tasarımı yaparken eğer kullandığımız resimlerin bir de bulanık/niteliksiz/siyah-beyaz ama az yer tutan bir benzerini daha yapar, ve bunu <img src="resim.gif" lowsrc="hizliresim.gif" alt="[resim]"> şeklinde tanımlarsak, ilk önce hizliresim.gif yüklenip gösterilecektir. Bu sayede bulanık iken yavaş yavaş netleşmeye başlayan resimler belirir sayfamızda. Bunun yararı ise sayfanıza bakan kişinin çabuk karar vermesini sağlıyor olmasındadır.

HTML sayfasına bağ (link) yerleştirmek

<a> ve </a> : HTML'nin temeli olan bu komutlarla bağ (link) yapılır.

<a href="hedef bağ"> Açıklama </a> Biçiminde kullanılır.

Açıklama denilen kısım ister yazı ister bir grafik ya da herhangi bir nesne olabilir. "hedef bağ" kısmı ise yerel kaynakları gösteren bir dosya adı ya da uzak bir makinedeki bir başka nesneyi (yazı, grafik, video vs.) gösteren bir bağ (link) olur.

Bu linkler, mevcut internet araçlarından biridir.
Örneğin:
http:// ftp:// telnet:// gopher:// news:// bu araçlardan bazılarıdır.

Bunu kullanırken;

<a href="telnet://orca.cc.metu.edu.tr/> Orca'ya Netscape içinden bağlanmak için buraya tıklayın</a>

yazarak, telnet aracını bir bağ (link) olarak sayfamıza yerleştirmiş oluruz.

Ya da;

<a href="resmim.jpg">Neye Benzediğimi Görmek İçin Buraya Bas</a>

Yukarıda adı geçen resim bu web sayfası ile aynı dizinde (directory) olmalıdır.

Başka şekilde örnekler ise:

<a href="ftp://ftp.metu.edu.tr/pub/cica-win95/"> Windows95 için Uygulama dosyaları</a>

<a href="nntp://news.metu.edu.tr/> Netnews 60000 den fazla konuda insanların yazıştığı bölge</a>

<a href="news:comp.sys.cbm"> NetNews'in C64 bilgisayarlarına ilişkin tartışmaları</a>

Ve, internetin en gözde kullanımı: bir web sayfasından başka bir web sayfasına bağlanma:

<a href="http://www.physics.metu.edu.tr/~filker/nukleer/"> Türkiye'de nükleer enerji tartışmaları</a>

dikkat ettiyseniz yukarıdaki örnekte sayfanın hangi dizinde oldugu (...ilker/nukleer/") belli ama hangi dosyada oldugu yazılmamış. Böyle bir durumda web sunucu program dosyanın adının 'index.html' olduğunu öngörür.

Kendi dizininizdeki bir sayfa için:

<a href="ihd.html"> İnsan Hakları Derneği ve pişmiş tavuk için buraya tıklayabilirsiniz.</a>

Bağlar yardımıyla etkileşimli kullanım örneği

Web sitesinde bir bağa (link) ard arda tıklamak yoluyla, slow motion biçiminde ardışık resim gösterebilirsiniz. Bu kullanım en basit şekliyle bir Bilgisayar Destekli Eğitim sayfasında kullanılabilir. Amaç, kullanıcıya konuyu belli bir sırayla vermek ve konu içindeki ilişkilerin anlaşılmasını kolaylaştırmak.

Bunu yapmak için, önce tek bir resim ve o resmin link olarak tanımlandığı bir web sayfası tasarımı yapmalısınız:

<html>
<title>sayfa1</title>
<body>
<a href="sayfa2.html"><img src="resim1.gif"></a>
</body>
</html>

sonra da ikinci sayfa da hazırlanmalı:

<html>
<title>sayfa2</title>
<body>
<a href="sayfa3.html"><img src="resim2.gif"></a>
</body>
</html>

... bu şekilde devam edilir.

ve ilk sayfa yüklendikten sonra resmin üstüne tıklandığında ikinci sayfa ve içindeki resim yüklenir.